Podatek ETS2 od 2027 roku — nowy problem dla milionów Polaków ogrzewających węglem i gazem
- 3 dni temu
- 5 minut(y) czytania
Od 1 stycznia 2027 roku wchodzi w życie nowy unijny system opłat za emisję CO₂ — zwany ETS2. Obejmie on miliony polskich gospodarstw domowych ogrzewających domy węglem, gazem i olejem opałowym. Rachunki za ogrzewanie wzrosną, a skala podwyżek zaskoczy wielu właścicieli domów, którzy jeszcze o tym nie słyszeli.
Poniżej wyjaśniamy, czym dokładnie jest ETS2, kogo obejmie, ile konkretnie wyniosą dodatkowe koszty i dlaczego Polska należy do krajów, które odczują ten system najdotkliwiej w całej Unii Europejskiej.
Co to jest ETS2 i skąd się wziął?
ETS to skrót od Emissions Trading System — unijnego systemu handlu uprawnieniami do emisji dwutlenku węgla. W uproszczeniu: każda tona CO₂ wypuszczona do atmosfery kosztuje. Ten system działa w Unii Europejskiej od 2005 roku i dotychczas obejmował głównie elektrownie, huty i duże zakłady przemysłowe — czyli ETS1.
ETS2 to jego rozszerzenie na dwa nowe sektory: ogrzewanie budynków oraz transport drogowy. Od 2027 roku opłata za emisję CO₂ dotknie każdego, kto ogrzewa dom węglem, gazem ziemnym, olejem opałowym lub LPG.
Formalnie opłatę będą uiszczać dostawcy paliw — nie bezpośrednio konsumenci. W praktyce jednak dostawcy przerzucą ten koszt na cenę paliwa. Wyższe rachunki za ogrzewanie to efekt nieuchronny.
Kogo obejmie ETS2 w Polsce?
Podatek ETS2 dotknie każde gospodarstwo domowe korzystające z paliw kopalnych do ogrzewania. Chodzi o:
właścicieli domów z kotłem węglowym — w tym tych, którzy wymienili kopciucha na nowszy kocioł węglowy,
właścicieli domów z kotłem gazowym — również tych, którzy kilka lat temu zainwestowali w gaz jako „ekologiczną" alternatywę,
domy ogrzewane olejem opałowym i LPG,
spółdzielnie i wspólnoty mieszkaniowe z centralnym ogrzewaniem na paliwa kopalne,
rolników korzystających z kotłów na gaz lub olej w gospodarstwach.
Zwolnione z dodatkowych opłat będą gospodarstwa korzystające z odnawialnych źródeł energii: pomp ciepła, kolektorów słonecznych, kotłów na biomasę (pellet, drewno) oraz budynki przyłączone do sieci ciepłowniczej zasilanej OZE.
Polska jest w szczególnie trudnej sytuacji — ze względu na klimat mamy wyższe zapotrzebowanie na ciepło niż średnia unijna, a jednocześnie najwyższy w Europie udział węgla w ogrzewaniu budynków mieszkalnych.
Ile konkretnie zapłacimy więcej?
Dokładne stawki zależą od cen uprawnień do emisji CO₂ na rynku europejskim, które są zmienne. Prognoza Komisji Europejskiej zakłada startową cenę około 45 euro za tonę CO₂ w 2027 roku, z tendencją wzrostową w kolejnych latach.
Co to oznacza w praktyce dla polskiej rodziny? Według raportu „Analiza wpływu ETS2 na koszty życia Polaków" opracowanego przez ekspertów Fundacji Republikańskiej:
Ogrzewanie gazem — skumulowany dodatkowy koszt w latach 2027–2030: ok. 6 338 zł; w latach 2027–2035: ok. 24 018 zł
Ogrzewanie węglem — skumulowany dodatkowy koszt w latach 2027–2030: ok. 10 311 zł; w latach 2027–2035: ok. 39 074 zł
W przeliczeniu na rok — przeciętna rodzina ogrzewająca gazem zapłaci dodatkowo ok. 1 600–2 500 zł rocznie już w 2027 roku. Rodzina ogrzewająca węglem — ok. 2 600–3 500 zł rocznie.
Dla domu z dużym metrażem lub słabą izolacją termiczną kwoty te będą znacząco wyższe. Skrajne szacunki dla rodzin o wysokim zużyciu energii mówią o dodatkowych kosztach sięgających 12 000–20 000 zł w pierwszych czterech latach.
Więcej o kosztach ogrzewania domu znajdziesz w kolejnym artykule Ile kosztuje ogrzewanie domu jednorodzinnego w 2026 roku.
Czy ETS2 można opóźnić lub odwołać?
Dyrektywa przewiduje jedną furtkę: jeśli w 2026 roku ceny energii w UE gwałtownie wzrosną powyżej określonych progów, wdrożenie ETS2 może zostać przesunięte o rok — do 1 stycznia 2028 roku. Eksperci oceniają jednak to jako mało prawdopodobne przy obecnej sytuacji rynkowej.
Odwołanie systemu nie wchodzi w grę — ETS2 jest elementem unijnego pakietu klimatycznego „Fit for 55", przyjętego przez Parlament Europejski i Radę UE. Zmiana wymagałaby zgody wszystkich państw członkowskich i renegocjacji traktatów.
Innymi słowy: ETS2 wejdzie w życie. Pytanie nie brzmi „czy", lecz „kiedy" i „ile".
A co z pelletem, drewnem i biomasą?
To ważne pytanie dla wielu właścicieli domów. Biomasa — w tym pellet drzewny i drewno opałowe — jest w obecnych przepisach traktowana jako paliwo neutralne węglowo, co oznacza, że nie jest objęta opłatą ETS2. Wynika to z założenia, że CO₂ emitowany podczas spalania biomasy jest pochłaniany przez nowe rosnące drzewa w cyklu biologicznym.
Właściciele kotłów na pellet mogą więc odetchnąć — przynajmniej na razie. Warto jednak śledzić zmiany w unijnym prawie, bo status biomasy w kontekście polityki klimatycznej UE jest przedmiotem debaty.
Czy będzie jakaś rekompensata dla najuboższych?
Unia Europejska przewidziała mechanizm łagodzący skutki ETS2 dla najbiedniejszych gospodarstw domowych — Społeczny Fundusz Klimatyczny. Polska jako jeden z krajów najbardziej dotkniętych zmianami ma otrzymać największy udział ze środków funduszu.
Warunkiem jest jednak złożenie przez polski rząd Krajowego Planu Społeczno-Klimatycznego do Komisji Europejskiej. Środki z funduszu mają być przeznaczone na dofinansowanie termomodernizacji i wymiany źródeł ciepła dla gospodarstw o niskich dochodach.
Podsumowanie — co warto wiedzieć o ETS2?
ETS2 wchodzi w życie 1 stycznia 2027 roku — z możliwością przesunięcia o rok w wyjątkowych okolicznościach
Obejmie ogrzewanie węglem, gazem, olejem opałowym i LPG
Opłata nie jest nakładana bezpośrednio na konsumenta — ale zostanie wliczona w cenę paliwa przez dostawców
Przeciętna polska rodzina ogrzewająca gazem zapłaci dodatkowo ok. 6 300 zł w ciągu pierwszych czterech lat, ogrzewająca węglem — ok. 10 300 zł
Zwolnione są źródła OZE: pompy ciepła, kolektory słoneczne, biomasa
Polska jest jednym z krajów, które odczują ETS2 najdotkliwiej w całej UE
Chcesz wiedzieć, ile konkretnie wyniesie podwyżka dla Twojego domu i czy termomodernizacja lub zmiana źródła ciepła pozwoli Ci uniknąć tych kosztów? Sprawdź nasz szczegółowy artykuł z wyliczeniami: ETS2 — ile zapłacisz za ogrzewanie po 2027 roku i ile możesz zaoszczędzić?
Potrzebujesz audytu energetycznego domu?
Jeżeli planujesz modernizację budynku, wymianę źródła ogrzewania lub starasz się o dofinansowanie z programu Czyste Powietrze, audyt energetyczny pozwala dokładnie określić zapotrzebowanie na energię oraz realne koszty ogrzewania.
Audyt jest również wymagany przy wielu programach dotacyjnych oraz przy ubieganiu się o finansowanie inwestycji poprawiających efektywność energetyczną.
Najczęściej zadawane pytania (FAQ)
Czy ETS2 to nowy podatek nałożony przez polski rząd?
Nie. ETS2 to system unijny wprowadzony dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady UE. Polski rząd nie ma możliwości samodzielnego odwołania ani zawieszenia tego systemu.
Czy właściciel mieszkania w bloku z centralnym ogrzewaniem też zapłaci więcej?
To zależy od źródła ciepła w sieci ciepłowniczej. Jeśli osiedle jest ogrzewane z elektrociepłowni węglowej lub gazowej — rachunki wzrosną. Jeśli ciepłownia przejdzie na OZE przed 2027 rokiem — mieszkańcy mogą być zwolnieni z dodatkowych opłat.
Czy pellet i drewno są objęte ETS2?
Nie — biomasa jest traktowana jako paliwo neutralne węglowo i nie jest objęta systemem ETS2 w obecnym kształcie przepisów.
Od kiedy dokładnie zaczną rosnąć rachunki?
Pierwsza podwyżka pojawi się w rachunkach za paliwo od 1 stycznia 2027 roku — lub od 1 stycznia 2028 roku, jeśli Komisja Europejska uruchomi klauzulę opóźniającą ze względu na sytuację na rynkach energii.
Czy można całkowicie uniknąć opłat ETS2?
Tak — przechodząc na źródło ciepła nieobjęte systemem: pompę ciepła, kocioł na pellet lub podłączając się do sieci ciepłowniczej zasilanej OZE. Dostępne programy dofinansowania — w tym Czyste Powietrze — mogą pokryć znaczną część kosztów takiej zmiany.
Komentarze