Białe certyfikaty — co to jest, kto może uzyskać i jak działają świadectwa efektywności energetycznej?
- 10 sie
- 12 minut(y) czytania
Termomodernizacja budynku, modernizacja kotłowni / węzłów cieplnych, linii technologicznych, wymiana oświetlenia na LED — każda z tych inwestycji może przynieść dodatkowy przychód. Nie w formie dotacji ani refundacji kosztów, lecz poprzez sprzedaż białych certyfikatów na Towarowej Giełdzie Energii. Wyjaśniam, jak działa ten system, kto faktycznie może z niego skorzystać i co kosztuje utratę całego świadectwa.
Stan prawny: sierpień 2026 r.
Podstawa: ustawa z 20 maja 2016 r. o efektywności energetycznej (Dz.U. z 2024 r. poz. 1047 ze zm.). System obowiązuje co najmniej do 31 grudnia 2030 r. Katalog kwalifikujących się przedsięwzięć: Obwieszczenie Ministra Klimatu i Środowiska z 30 listopada 2021 r. (M.P. 2021 poz. 1188).
Co to są białe certyfikaty?
Białe certyfikaty, oficjalnie zwane świadectwami efektywności energetycznej, to prawa majątkowe potwierdzające uzyskanie określonej oszczędności energii finalnej. Wydaje je Prezes Urzędu Regulacji Energetyki (URE) po zrealizowaniu inwestycji wpisującej się w katalog przedsięwzięć proefektywnościowych.
Wartość certyfikatu wyraża się w tonach oleju ekwiwalentnego (toe) — jednostce odpowiadającej energii zawartej w jednej tonie ropy naftowej. Certyfikat potwierdza, że konkretna inwestycja przyniosła określoną oszczędność energii wyrażoną właśnie w tej jednostce.
Czym biały certyfikat jest w praktyce?
Nie jest dotacją. Nie jest zwrotem poniesionych kosztów. Jest prawem majątkowym — spółdzielnia lub przedsiębiorstwo sprzedaje je na Towarowej Giełdzie Energii podmiotom zobowiązanym ustawą do jego zakupu i otrzymuje gotówkę. Za każde toe zaoszczędzonej energii uzyskuje się aktualną cenę rynkową — w 2026 r. kształtującą się w przedziale ok. 2 300–2 400 zł.
System stworzono, by ekonomicznie stymulować redukcję zużycia energii w Polsce. Ustawa nakłada na sprzedawców energii elektrycznej, ciepła i paliw obowiązek corocznego przedstawienia do umorzenia określonej liczby certyfikatów lub uiszczenia opłaty zastępczej — w 2026 r. wynoszącej ok. 2 327 zł/toe i rosnącej o 5% każdego roku. Ponieważ podmioty zobowiązane wolą kupić certyfikaty niż płacić tę opłatę, tworzą stały popyt na świadectwa wytwarzane przez inwestorów.
System funkcjonuje od 2013 r. (data pierwszego rozstrzygnięcia przez URE). Istotna zmiana nastąpiła w 2021 r. — zniesiono obowiązek organizowania przetargów. Dziś wniosek składa się bezpośrednio do Prezesa URE, bez aukcji i bez konkurowania cenowego z innymi projektami.
Kto jest zobowiązany do zakupu, a kto może wnioskować?
To rozróżnienie jest kluczowe i często pomijane w ogólnych opisach systemu.
Podmioty zobowiązane — kupują i umarzają certyfikaty
Obowiązek corocznego zakupu i umorzenia świadectw mają przede wszystkim:
przedsiębiorstwa energetyczne sprzedające energię elektryczną, ciepło lub gaz ziemny odbiorcom końcowym,
podmioty paliwowe wprowadzające do obrotu paliwa ciekłe (obowiązek progresywny: 0,6% w 2026 r., docelowo 1% od 2030 r.),
towarowe domy maklerskie w zakresie transakcji zawieranych na zlecenie odbiorców,
podmioty importujące lub nabywające wewnątrzwspólnotowo gaz na własny użytek.
Wnioskodawcy — wytwarzają certyfikaty i sprzedają je
Wniosek o wydanie świadectwa może złożyć każdy podmiot realizujący kwalifikującą się inwestycję:
spółdzielnia mieszkaniowa,
wspólnota mieszkaniowa,
zarządca budynku (jako pełnomocnik właściciela z prawidłowym umocowaniem),
właściciel budynku komercyjnego (biurowca, hali, magazynu),
przedsiębiorstwo przemysłowe lub usługowe,
jednostka samorządu terytorialnego.
Spółdzielnia nie jest podmiotem zobowiązanym
Spółdzielnia mieszkaniowa, wspólnota czy zakład przemysłowy nie stają się podmiotem zobowiązanym do zakupu certyfikatów tylko dlatego, że dużo zużywają energii. Mogą natomiast być wnioskodawcą — wytwórcą certyfikatu — i sprzedać go podmiotowi zobowiązanemu. Te dwie role są niezależne i mogą przypadać różnym podmiotom.
Jakie inwestycje kwalifikują się do białych certyfikatów?
Aktualnym katalogiem jest Obwieszczenie Ministra Klimatu i Środowiska z 30 listopada 2021 r. (M.P. 2021 poz. 1188). To właśnie szczegółowy wykaz z tego dokumentu — a nie ogólna kategoria technologiczna — jest podstawą kwalifikacji.
Katalog obejmuje m.in.:
termomodernizację budynków: ocieplenie przegród, wymiana okien i drzwi, modernizacja instalacji grzewczej,
wymianę źródeł ciepła: kotłów, podgrzewaczy, instalacja pomp ciepła,
modernizację lub wymianę węzłów i sieci ciepłowniczych (ograniczanie strat w przesyle),
modernizację oświetlenia: przejście na LED, systemy sterowania i automatyki,
wymianę silników i napędów elektrycznych w przemyśle (napędy o zmiennej prędkości, efektywniejsze maszyny),
modernizację systemów wentylacji, klimatyzacji, chłodzenia i pomp,
izolację instalacji przemysłowych i przemysłowy odzysk ciepła odpadowego,
ograniczenie strat w sieciach elektroenergetycznych i gazowych,
modernizację procesów technologicznych i urządzeń produkcyjnych,
od 2026 r. — wybrane przedsięwzięcia w transporcie (modernizacja taboru drogowego i kolejowego).
Próg 10 toe/rok — co to oznacza w praktyce?
Minimalna wartość średniorocznej oszczędności energii finalnej uprawniająca do certyfikatu wynosi 10 toe rocznie — ok. 116 300 kWh (116 MWh). Próg ten obowiązuje dla jednej inwestycji lub kilku przedsięwzięć tego samego rodzaju.
1 toe = 11 630 kWh = 41,868 GJ
10 toe = 116 300 kWh ≈ 116 MWh/rok — minimalna oszczędność kwalifikująca do certyfikatu
Próg dotyczy energii finalnej — tj. energii dostarczanej do budynku lub instalacji, nie energii pierwotnej. Kluczowe jest przyjęcie właściwego stanu bazowego i metodyki obliczeń — to obszar, w którym błędy audytorskie najczęściej powodują wezwanie URE do uzupełnień.
Agregowanie inwestycji tego samego rodzaju
Jeśli termomodernizacja jednego budynku nie osiąga 10 toe, spółdzielnia może połączyć kilka obiektów w jednym wniosku — pod warunkiem, że przedsięwzięcia są tego samego rodzaju (np. ocieplenie kilku bloków, modernizacja węzłów w kilku budynkach). Jeden audyt zbiorczy z tabelą dla każdego obiektu i jeden wniosek. Wspólna oszczędność może przekroczyć próg nawet wtedy, gdy każdy budynek z osobna go nie osiąga.
Niedopuszczalne jest natomiast łączenie zupełnie różnych rodzajów działań (np. oświetlenia z termomodernizacją) wyłącznie po to, by przekroczyć 10 toe. URE może zakwestionować agregację, gdy działania mają odrębne stany bazowe i różny charakter techniczny.
Próg 10 toe/rok wyklucza typowe inwestycje w domach jednorodzinnych. Wymiana okien czy pieca w budynku 200 m² przynosi zwykle 1–3 toe rocznych oszczędności — wielokrotnie poniżej progu. System adresowany jest do spółdzielni i wspólnot mieszkaniowych, zarządców budynków wielorodzinnych i podmiotów przemysłowych realizujących inwestycje w skali co najmniej kilkuset metrów kwadratowych lub dużych instalacji technologicznych.
Ile są warte białe certyfikaty? Aktualne ceny i przykłady liczbowe
Cena certyfikatu kształtuje się na rynku praw majątkowych Towarowej Giełdy Energii (instrument PMEF_F). W latach 2025–2026 oscyluje w przedziale ok. 2 300–2 400 zł za toe. Opłata zastępcza w 2026 r. wynosi ok. 2 327 zł/toe (rośnie o 5% rocznie), tworząc naturalny pułap cenowy — podmioty zobowiązane nie powinny kupować certyfikatów drożej niż wynosi ich koszt alternatywny.
Okres | Instrument | Średnia cena sesyjna |
Marzec 2023 | PMEF_F | 2 091,42 zł/toe |
Wrzesień 2023 | PMEF_F | 2 079,63 zł/toe |
Luty 2025 | PMEF_F | 2 343,94 zł/toe |
Marzec 2026 | PMEF_F | 2 328,72 zł/toe |
Maj 2026 | PMEF_F | 2 378,08 zł/toe |
Źródło: miesięczne raporty statystyczne TGE. Bieżące notowania: tge.pl/dane-statystyczne.
Wartość certyfikatu nie zależy od rodzaju technologii — jeden toe z termomodernizacji i jeden toe z modernizacji oświetlenia LED są wyceniane na giełdzie identycznie. Kategoria przedsięwzięcia wpływa jedynie na metodę obliczenia oszczędności i ryzyko zakwestionowania audytu, nie na cenę rynkową.
Przykłady finansowe — wartości orientacyjne przy cenie 2 327 zł/toe
Rodzaj inwestycji | Szacowana oszczędność | Wartość brutto certyfikatów |
Blok 5 000 m² (okna + ocieplenie + węzeł cieplny) | ok. 21,5 toe/rok | ok. 50 000 zł |
Modernizacja oświetlenia LED, zakład 10 000 m² | ok. 25,8 toe/rok | ok. 60 000 zł |
Modernizacja wentylacji w biurowcu | ok. 12,9 toe/rok | ok. 30 000 zł |
Węzły cieplne kilku budynków spółdzielni | ok. 86 toe/rok | ok. 200 000 zł |
Wartość brutto ≠ zysk netto
Powyższe kwoty to wartość brutto przed odliczeniem kosztów audytu, obsługi, prowizji maklerskiej i ewentualnego pośrednika. Dla inwestycji rzędu 10–15 toe koszty te mogą pochłonąć istotną część przychodu. Samodzielna procedura jest opłacalna zwykle od ok. 25–40 toe. Poniżej tej granicy warto rozważyć pośrednika rozliczanego prowizyjnie (5–20% wartości certyfikatów), który przejmuje ryzyko formalne i skraca czas obsługi.
Procedura uzyskania białego certyfikatu — krok po kroku
Zasada nadrzędna — wniosek przed inwestycją
Wniosek do URE musi być złożony przed rozpoczęciem prac. Rozpoczęciem jest m.in. pierwsze prawnie wiążące zamówienie urządzeń, podpisanie umowy wykonawczej lub faktyczne rozpoczęcie robót budowlanych. Naruszenie tej zasady skutkuje odmową wydania świadectwa bez możliwości naprawienia błędu.
Identyfikacja i wstępna weryfikacja inwestycji — sprawdzenie, czy planowane działanie figuruje w katalogu M.P. 2021 poz. 1188 oraz wstępne oszacowanie możliwej oszczędności. Kluczowe pytania: czy próg 10 toe jest realny? Czy nie zachodzi ryzyko podwójnego finansowania z innymi instrumentami wsparcia (dotacją, kredytem BGK)?
Audyt efektywności energetycznej ex ante — sporządzany przez uprawnionego audytora przed rozpoczęciem prac. Audyt opisuje stan bazowy, przyjętą metodę obliczenia oszczędności i wartość planowanego efektu wyrażoną w toe/rok. To dokument, na podstawie którego URE podejmuje decyzję o przyznaniu świadectwa.
Przygotowanie i złożenie wniosku do URE — wniosek zawiera dane wnioskodawcy, opis inwestycji, wartość planowanej oszczędności w toe, harmonogram realizacji i audyt. Wzór wniosku dostępny jest na stronach URE. Do wniosku dołącza się m.in. dokumenty potwierdzające tytuł prawny do obiektu i komplet dokumentacji technicznej.
Postępowanie Prezesa URE — ustawowy termin rozpatrzenia kompletnego wniosku wynosi 45 dni roboczych. W praktyce URE może wezwać do uzupełnienia dokumentacji, co termin wydłuża. Najczęstsze zastrzeżenia: niekompletne dane bazowe, niespójności między audytem a wnioskiem, zawyżone wartości oszczędności, błędne uprawnienia audytora.
Realizacja inwestycji — prace mogą się rozpocząć po złożeniu wniosku, najlepiej po uzyskaniu informacji od URE o kompletności dokumentacji. Inwestycja musi przebiegać zgodnie z zakresem i harmonogramem opisanym we wniosku.
Audyt powykonawczy (potwierdzający) — po zakończeniu prac uprawniony audytor weryfikuje, czy zadeklarowane oszczędności zostały faktycznie osiągnięte. Przy inwestycjach przekraczających 100 toe audyt powykonawczy jest obowiązkowo wymagany. Jeśli efekt okazał się niższy od zadeklarowanego, liczba przyznanych certyfikatów zostaje odpowiednio pomniejszona.
Zawiadomienie URE o zakończeniu inwestycji — inwestor przesyła dokumenty potwierdzające realizację prac: protokoły odbioru, faktury, sprawozdanie z audytu powykonawczego.
Wydanie świadectwa efektywności energetycznej — po pozytywnej weryfikacji Prezes URE wydaje świadectwo wyrażone w toe. Prawo majątkowe zostaje zapisane w rejestrze.
Sprzedaż na TGE lub transakcja bilateralna — certyfikat sprzedaje się na rynku praw majątkowych TGE (PMEF_F lub PMEF_20xx). Wymagane jest posiadanie rachunku maklerskiego. Możliwa jest też umowa bilateralna bezpośrednio z podmiotem zobowiązanym, lecz transfer i rozliczenie zawsze przechodzą przez formalny system TGE.
Umorzenie przez nabywcę — podmiot zobowiązany przedstawia certyfikat Prezesowi URE do umorzenia, zaliczając go na poczet rocznego obowiązku. Po umorzeniu certyfikat przestaje istnieć jako prawo majątkowe w obrocie.
Płatność na rzecz sprzedającego — inwestor otrzymuje środki zgodnie z warunkami transakcji (sesja TGE, transakcja pozasesyjna lub umowa bilateralna).
Realistyczny czas trwania procesu
Etap | Typowy czas |
Zebranie danych i audyt ex ante | 3–10 tygodni |
Przygotowanie i złożenie wniosku | 1–3 tygodnie |
Postępowanie URE | 45 dni roboczych (częste wydłużenie przy wezwaniach do uzupełnień) |
Realizacja inwestycji | zależnie od projektu — tygodnie do miesięcy |
Audyt powykonawczy | 2–8 tygodni |
Wydanie świadectwa i sprzedaż | od kilku dni do kilku miesięcy |
Łącznie — od audytu do wpływu środków | kilka miesięcy do ok. 1,5 roku |
Audyt efektywności energetycznej — czym różni się od audytu EED?
Założenie, że „audyt energetyczny przedsiębiorstwa" to jeden dokument, który wystarczy do różnych celów jest błędne. Należy rozróżnić Audyt energetycnzy przedsiębiorstwa oraz Audyt efektywności energetycznej jako dwa odrębne dokumenty o różnych podstawach prawnych, różnym zakresie i różnym celu — i żaden z nich nie zastępuje drugiego.
Cecha | Audyt efektywności energetycznej (do białych certyfikatów) | Audyt energetyczny przedsiębiorstwa (EED) |
Podstawa prawna | Ustawa o efektywności energetycznej, art. 25 | Ustawa o efektywności energetycznej, przepisy dla dużych przedsiębiorstw |
Cel | Potwierdzenie planowanej/uzyskanej oszczędności — podstawa do wydania świadectwa | Przegląd zużycia energii i identyfikacja potencjału oszczędności przedsiębiorstwa |
Zakres | Konkretne przedsięwzięcie, obiekt lub instalacja | Co najmniej 90% zużycia energii całego przedsiębiorstwa |
Wynik | Wartość w toe/rok — podstawa do świadectwa URE | Raport audytowy z rekomendacjami działań |
Czy zastępują się? | NIE — to dwa odrębne, niewymienialne dokumenty | |
Certyfikat MRiT ≠ uprawnienie do audytu Białych Certyfikatów
Posiadanie certyfikatu MRiT uprawniającego do sporządzania świadectw charakterystyki energetycznej budynków nie jest automatycznym uprawnieniem do wykonywania audytów efektywności energetycznej dla białych certyfikatów. To odrębne kompetencje. Audytor sporządzający audyt do białych certyfikatów musi spełniać wymogi art. 25 ust. 5 ustawy o efektywności energetycznej — m.in. posiadać co najmniej dwuletnie doświadczenie zawodowe w odpowiednim zakresie lub ukończyć właściwe studia wyższe bądź podyplomowe. URE sprawdza kwalifikacje audytora podczas oceny wniosku.
Koszty procesu — ile pochłaniają formalności?
Audyt efektywności energetycznej nie ma urzędowego cennika. Orientacyjne widełki rynkowe zależą od skali przedsięwzięcia, liczby obiektów i konieczności przeprowadzenia pomiarów:
Rodzaj projektu | Orientacyjny koszt audytu |
Jeden budynek wielorodzinny | 3 000–8 000 zł |
Kilka budynków spółdzielni (audyt zbiorczy) | 8 000–25 000 zł |
Modernizacja węzła cieplnego lub instalacji | 5 000–15 000 zł |
Oświetlenie LED w zakładzie | 5 000–15 000 zł |
Wentylacja/HVAC w biurowcu | 6 000–20 000 zł |
Projekt przemysłowy z pomiarami | 15 000–60 000 zł lub więcej |
Do tego dochodzą: ewentualna obsługa prawna (1 000–10 000 zł), prowizja pośrednika (5–20% wartości certyfikatów) oraz opłaty transakcyjne TGE i domu maklerskiego (zwykle poniżej 1% wartości transakcji). Opłata skarbowa od pełnomocnictwa to typowo 17 zł.
Sumarycznie proces pochłania zwykle kilka–kilkanaście procent wartości uzyskanych certyfikatów. Przy małych projektach (10–15 toe) udział kosztów może być nieproporcjonalnie wysoki — stąd praktyczny próg samodzielnej procedury na poziomie ok. 25–40 toe.
Dwa błędy, które przekreślają całe świadectwo — case studies z praktyki
Poniżej przedstawiam dwa przykładowe przypadki, w których inwestor z przyczyn formalnych nie mógł ubiegać się o pozyskanie biały certyfikatów.
📌 Case 1 — Budynek biurowy, woj. świętokrzyskie: inwestycja przed wnioskiem |
Obiekt: Budynek czterokondygnacyjny, powierzchnia 1 450 m², 43 pracowników. |
Stan pierwotny: Kocioł WR 1,25-022 z 1978 r., kotłownia węglowa, rury zasilające ok. 200m w ziemi z istotnymi stratami ciepła. |
Planowana inwestycja: Pompy ciepła w kaskadzie zamiast kotłowni węglowej. |
Wynik audytu: Oszczędność 23 toe/rok — wyraźnie powyżej progu. Projekt finansowo bardzo atrakcyjny: wartość certyfikatów ok. 53 500 zł brutto. |
Błąd: Prace modernizacyjne zostały uruchomione przed opracowaniem audytu efektywności energetycznej i złożeniem wniosku do URE. |
Wniosek: Brak spełnienia warunku formalnego dotyczącego chronologii etapów postępowania. |
📌 Case 2 — Trzy budynki zakładowe: zakaz podwójnego finansowania |
Obiekty: Trzy budynki zakładowe objęte łączną termomodernizacją (ocieplenie, modernizacja węzłów, wymiana stolarki). |
Oszczędności z audytu: Budynek A — 13 toe/rok, Budynek B — 21 toe/rok, Budynek C — 7,43 toe/rok. Łącznie: 41,43 toe/rok. Wartość certyfikatów ok. 96 000 zł brutto. |
Błąd: Inwestycja została sfinansowana z kredytu ekologicznego BGK z maksymalną intensywnością dofinansowania. |
Wniosek: Przypadek proceduralnie wyklucza jednoczesne ubieganie się o białe certyfikaty — zakaz podwójnego finansowania dotyczy nie tylko bezzwrotnych dotacji, lecz również określonych form kredytowania z publicznym wsparciem, gdy wyczerpano maksymalny limit intensywności. |
Najczęstsze przyczyny odrzucenia wniosku lub utraty świadectwa
Rozpoczęcie inwestycji przed złożeniem wniosku do URE
Zakaz podwójnego finansowania — kredyt lub dotacja z publicznym wsparciem wyklucza certyfikat
Inwestycja poza katalogiem M.P. 2021 poz. 1188
Nieosiągnięcie progu 10 toe przez błędnie oszacowany projekt
Zawyżony stan bazowy lub nierealistyczne założenia w audycie
Łączenie inwestycji różnych rodzajów bez merytorycznego uzasadnienia
Błędne lub niewystarczające uprawnienia audytora sporządzającego dokumentację
Niespójność terminów lub danych między audytem, wnioskiem a dokumentami inwestycji
Brak właściwego umocowania zarządcy lub pełnomocnika
Nota o planowanej nowelizacji — projekt UC77
To jest projekt nowelizacji — nie obowiązujące prawo
Ministerstwo Klimatu i Środowiska przygotowuje projekt nowelizacji ustawy o efektywności energetycznej (projekt UC77) implementujący dyrektywę EED 2023/1791. Wśród rozważanych zmian wymienia się m.in. obniżenie progu kwalifikacyjnego do 5toe, wprowadzenie mechanizmów grantowych dla mniejszych projektów i cyfrową platformę efektywności energetycznej.
Na dzień 8 sierpnia 2026 r. projekt nie został ogłoszony w Dzienniku Ustaw i nie jest obowiązującym prawem. Informacje o progu 5 toe lub zasadniczej reformie systemu opisują projekt, nie aktualny stan prawny. Do czasu publikacji w Dzienniku Ustaw obowiązuje próg 10 toe i dotychczasowy katalog M.P. 2021 poz. 1188.
Rząd nie zapowiada wygaszenia systemu — projekt zakłada jego kontynuację i rozszerzenie w celu realizacji krajowych celów oszczędności energii do 2030 r.
Sprawdź, czy Twoja inwestycja kwalifikuje się do białych certyfikatów
Oceniam kwalifikowalność przedsięwzięcia,
szacuję potencjalne oszczędności w toe i wskazuję ryzyka formalne
Najczęściej zadawane pytania o białe certyfikaty
Co to są białe certyfikaty?
Białe certyfikaty (świadectwa efektywności energetycznej) to prawa majątkowe wydawane przez Prezesa URE, potwierdzające uzyskanie określonej oszczędności energii finalnej wyrażonej w tonach oleju ekwiwalentnego (toe). Inwestor sprzedaje je na TGE podmiotom zobowiązanym ustawą do ich zakupu. Nie są dotacją ani refundacją kosztów — są prawem majątkowym zbywalnnym na giełdzie.
Kto może złożyć wniosek o białe certyfikaty?
Każdy podmiot realizujący kwalifikującą się inwestycję: spółdzielnia mieszkaniowa, wspólnota mieszkaniowa, zarządca budynku (z prawidłowym umocowaniem), przedsiębiorstwo przemysłowe lub usługowe, właściciel budynku komercyjnego, jednostka samorządu terytorialnego. Wnioskodawca nie musi być podmiotem zobowiązanym do zakupu certyfikatów — jest ich wytwórcą i sprzedawcą.
Ile wynosi próg 10 toe w kWh?
1 toe = 11 630 kWh. Próg 10 toe odpowiada minimalnej rocznej oszczędności energii finalnej wynoszącej 116 300 kWh (ok. 116 MWh) z jednej inwestycji lub kilku przedsięwzięć tego samego rodzaju. Typowe inwestycje w domach jednorodzinnych tego progu nie osiągają.
Czy spółdzielnia może złożyć jeden wniosek dla kilku budynków?
Tak, jeżeli przedsięwzięcia są tego samego rodzaju (np. ocieplenie kilku bloków, modernizacja węzłów cieplnych w kilku obiektach). Spółdzielnia przygotowuje jeden audyt zbiorczy z tabelą danych dla każdego budynku. Wspólna oszczędność może przekroczyć próg 10 toe, nawet gdy pojedynczy budynek go nie osiąga. Nie można łączyć zupełnie różnych rodzajów działań wyłącznie po to, by przekroczyć próg.
Czy można łączyć białe certyfikaty z dotacją lub premią BGK?
Samo połączenie dotacji z białymi certyfikatami nie jest automatycznie niedopuszczalne. Ryzyko pojawia się, gdy ten sam koszt lub ten sam efekt energetyczny jest rozliczany dwukrotnie. Przed montażem finansowania należy sprawdzić regulamin programu, umowę o dofinansowanie i zasady zakazu podwójnego finansowania. Kredyt ekologiczny BGK z maksymalną intensywnością dofinansowania proceduralnie wyklucza certyfikat — to jeden z najczęstszych i najbardziej kosztownych błędów w praktyce.
Czy można rozpocząć inwestycję przed złożeniem wniosku do URE?
Nie. Wniosek musi być złożony przed rozpoczęciem prac. Rozpoczęciem jest m.in. pierwsze prawnie wiążące zamówienie urządzeń lub podpisanie umowy z wykonawcą. Realizacja inwestycji przed złożeniem wniosku skutkuje odmową wydania świadectwa bez możliwości naprawienia błędu.
Jak długo czeka się na decyzję URE?
URE ma ustawowo 45 dni roboczych na rozpatrzenie kompletnego wniosku. Cały proces — od zlecenia audytu do wpływu środków ze sprzedaży certyfikatu — trwa zazwyczaj od kilku miesięcy do ok. półtora roku, w zależności od skali inwestycji, kompletności dokumentacji i ewentualnych wezwań do uzupełnień.
Jak sprzedać białe certyfikaty po ich uzyskaniu?
Świadectwa sprzedaje się na rynku praw majątkowych Towarowej Giełdy Energii (instrument PMEF_F lub PMEF_20xx). Wymagane jest posiadanie rachunku maklerskiego. Możliwa jest też transakcja pozasesyjna lub umowa bilateralna bezpośrednio z podmiotem zobowiązanym, jednak transfer i rozliczenie zawsze muszą przejść przez formalny system TGE.
Czy audytor świadectw energetycznych (certyfikat MRiT) może sporządzić audyt do białych certyfikatów?
Nie automatycznie. Certyfikat MRiT uprawniający do sporządzania świadectw charakterystyki energetycznej to odrębne uprawnienie od kompetencji do sporządzania audytów efektywności energetycznej dla białych certyfikatów. Audyt dla BC może sporządzić osoba spełniająca wymogi art. 25 ust. 5 ustawy o efektywności energetycznej — m.in. posiadająca co najmniej dwuletnie doświadczenie w odpowiednim zakresie lub właściwe studia podyplomowe. URE weryfikuje kwalifikacje audytora przy ocenie wniosku.
Czy białe certyfikaty zostaną zlikwidowane?
Nie — brak zapowiedzi likwidacji systemu. Projekt nowelizacji UC77 (implementacja dyrektywy EED 2023/1791) zakłada kontynuację systemu i jego rozszerzenie, a nie wygaszenie. Obecny system obowiązuje co najmniej do 31 grudnia 2030 r.
Czy istnieją jeszcze przetargi URE na białe certyfikaty?
Nie. Przetargi URE zostały zniesione nowelizacją ustawy w 2021 r. Wniosek składa się bezpośrednio do Prezesa URE wraz z audytem efektywności energetycznej — bez aukcji i bez konkurowania cenowego z innymi projektami.
Powiązane artykuły
Artykuł opisuje stan prawny na dzień 8 sierpnia 2026 r. Podstawa: ustawa z 20 maja 2016 r. o efektywności energetycznej (Dz.U. z 2024 r. poz. 1047 ze zm.). Katalog kwalifikujących się przedsięwzięć: Obwieszczenie Ministra Klimatu i Środowiska z 30 listopada 2021 r. (M.P. 2021 poz. 1188). Bieżące notowania certyfikatów: tge.pl/dane-statystyczne.
Komentarze